
Prawnik od praw pacjenta – czym się zajmuje i kiedy pomaga?
Odszkodowania i błędy medyczne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl
Pacjent w starciu z placówką medyczną lub ubezpieczycielem często czuje się bezradny. Prawnik specjalizujący się w prawach pacjenta tłumaczy, jakie uprawnienia przysługują choremu, pomaga uzyskać dostęp do dokumentacji medycznej i reprezentuje go w sporze o odszkodowanie. Podstawą tej pomocy jest ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, która gwarantuje m.in. prawo do świadczeń zgodnych z wiedzą medyczną, do informacji, do wyrażenia świadomej zgody oraz do dokumentacji medycznej.
Co konkretnie robi prawnik od praw pacjenta
Zakres pomocy jest szeroki. Prawnik analizuje dokumentację leczenia, ocenia, czy doszło do naruszenia praw pacjenta lub błędu medycznego, i dobiera ścieżkę dochodzenia roszczeń. W praktyce najczęściej chodzi o roszczenia cywilne o zadośćuczynienie i odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przy leczeniu (art. 444 i art. 445 Kodeksu cywilnego), negocjacje z ubezpieczycielem podmiotu leczniczego, a także reprezentację w postępowaniu przed wojewódzką komisją do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych lub w postępowaniu przed sądem. Prawnik pomaga również złożyć skargę do Rzecznika Praw Pacjenta i zgromadzić dowody (opinie biegłych, dokumentację, korespondencję).
Rzecznik Praw Pacjenta i podstawa prawna
Rzecznik Praw Pacjenta jest centralnym organem administracji rządowej, którego zadaniem jest ochrona praw pacjentów. Może wszczynać postępowania w sprawach praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów oraz interweniować w sprawach indywidualnych. Warto wiedzieć, że odpowiedzialność lekarza może mieć kilka wymiarów: cywilny (odszkodowanie), zawodowy (przed sądem lekarskim) oraz, w wyjątkowych sytuacjach, karny (np. narażenie na niebezpieczeństwo – art. 160 Kodeksu karnego, czy nieumyślne spowodowanie śmierci). Prawnik pomaga wybrać te ścieżki, które mają realne szanse powodzenia.
Kiedy warto skorzystać z pomocy prawnika
Sygnałem, że warto zasięgnąć porady, jest m.in. odmowa wydania dokumentacji medycznej, podejrzenie błędu w diagnozie lub leczeniu, brak prawidłowo odebranej zgody na zabieg albo trwałe pogorszenie zdrowia po świadczeniu. Roszczenia majątkowe co do zasady przedawniają się – w przypadku szkody na osobie wynikającej z czynu niedozwolonego termin liczony jest według art. 442(1) Kodeksu cywilnego, dlatego nie warto zwlekać. Wcześniejsza konsultacja pozwala zabezpieczyć dowody i ocenić, czy sprawa ma podstawy.
Najczęstsze pytania
Czy mam prawo do kopii swojej dokumentacji medycznej?
Tak. Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta gwarantuje dostęp do dokumentacji medycznej. Placówka udostępnia ją m.in. w formie kopii, wyciągu, odpisu lub na informatycznym nośniku danych. Pierwsze udostępnienie w żądanym zakresie jest co do zasady bezpłatne; za kolejne placówka może pobrać opłatę według stawek wynikających z ustawy.
Gdzie mogę zgłosić naruszenie moich praw jako pacjenta?
Skargę można złożyć do kierownika placówki, do Rzecznika Praw Pacjenta, do Narodowego Funduszu Zdrowia (w zakresie dostępności świadczeń), a w sprawach dotyczących postępowania lekarza – do okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej. Roszczeń pieniężnych dochodzi się przed sądem cywilnym.
Ile kosztuje prawnik prowadzący sprawę pacjenta?
Honorarium ustala się indywidualnie – bywa rozliczane godzinowo lub ryczałtowo za prowadzenie sprawy, czasem z dodatkowym wynagrodzeniem za sukces (success fee). Wielu prawników oferuje wstępną konsultację, na której można poznać szacunkowe koszty. Konkretne stawki zależą od kancelarii i stopnia skomplikowania sprawy, dlatego najlepiej ustalić je przed podpisaniem umowy.
Powiązane poradniki
Podstawa prawna i źródła
Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.
Masz podobną sprawę?
Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.
Zgłoś sprawę