Jaka kara grozi za kradzież tożsamości?

Za przestępstwo z art. 190a § 2 KK grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Surowsza odpowiedzialność dotyczy następstw w postaci targnięcia się pokrzywdzonego na własne życie.

Czy kradzież tożsamości ściga się z urzędu?

Nie. Przestępstwo z art. 190a KK jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego (art. 190a § 4 KK), więc konieczne jest złożenie takiego wniosku organom ścigania.

Czy mogę dochodzić zadośćuczynienia za stres?

Tak. Niezależnie od postępowania karnego można wystąpić z powództwem cywilnym o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie na podstawie art. 24 i 448 Kodeksu cywilnego.

Czy zgoda na użycie moich danych wyklucza przestępstwo?

Wykazanie zgody osoby uprawnionej na posłużenie się jej danymi lub wizerunkiem może wyłączać bezprawność czynu, co stanowi istotną linię obrony oskarżonego.

Kradzież tożsamości – jakie masz możliwości obrony i jak reagować?

Prawo karne · 2 min czytania · Redakcja zaufanyprawnik.pl

W polskim prawie kradzież tożsamości (podszywanie się pod inną osobę) jest przestępstwem z art. 190a § 2 Kodeksu karnego. Polega na podszywaniu się pod inną osobę poprzez wykorzystanie jej wizerunku, innych danych osobowych lub innych danych, za pomocą których jest ona publicznie identyfikowana, w celu wyrządzenia jej szkody majątkowej lub osobistej. Sprawa może dotyczyć zarówno osoby pokrzywdzonej, która chce ścigać sprawcę, jak i osoby oskarżonej, która broni się przed zarzutem – poniżej omawiamy oba scenariusze w realiach polskich, a nie zagranicznych instytucji.

Jak zgłosić kradzież tożsamości w Polsce

Jeśli padłeś ofiarą podszycia, zgłoś sprawę na policję lub do prokuratury, składając zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Ponieważ czyn z art. 190a KK jest ścigany na wniosek pokrzywdzonego (art. 190a § 4 KK), konieczne jest złożenie takiego wniosku. Równolegle powiadom swój bank i inne instytucje finansowe, aby zablokować nieautoryzowane operacje, oraz – w razie wycieku danych – administratora danych i ewentualnie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. W praktyce pomocne bywa też zastrzeżenie numeru PESEL, dostępne w usłudze mObywatel i w bankach, co utrudnia zaciąganie zobowiązań na cudze dane.

Linie obrony osoby oskarżonej

Osoba, której postawiono zarzut z art. 190a § 2 KK, może podnosić kilka argumentów. Po pierwsze, brak umyślności i brak celu wyrządzenia szkody – przestępstwo to jest umyślne i kierunkowe, więc działanie bez zamiaru zaszkodzenia pokrzywdzonemu nie wypełnia jego znamion. Po drugie, zgoda osoby uprawnionej na posłużenie się jej danymi lub wizerunkiem wyłącza bezprawność podszycia. Po trzecie, błąd co do tożsamości lub uprawnienia (np. przekonanie o posiadaniu zgody) może wyłączać winę. Każdą z tych linii należy poprzeć dowodami, a ich dobór najlepiej skonsultować z obrońcą.

Jak zabezpieczyć dowody

Niezależnie od roli w postępowaniu kluczowe jest gromadzenie dowodów. Zachowaj korespondencję (e-maile, wiadomości), zrzuty ekranu fałszywych profili lub publikacji, wyciągi bankowe potwierdzające nieautoryzowane transakcje oraz dane kontaktowe świadków. Dowody cyfrowe warto zabezpieczyć w sposób trwały (kopie, daty, adresy URL), bo bywają usuwane. W postępowaniu karnym sąd ocenia dowody swobodnie (art. 7 KPK), dlatego ich kompletność i wiarygodność mają realne znaczenie dla wyniku sprawy.

Najczęstsze pytania

Jaka kara grozi za kradzież tożsamości?
Za przestępstwo z art. 190a § 2 KK grozi kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Surowsza odpowiedzialność dotyczy następstw w postaci targnięcia się pokrzywdzonego na własne życie.
Czy kradzież tożsamości ściga się z urzędu?
Nie. Przestępstwo z art. 190a KK jest ścigane na wniosek pokrzywdzonego (art. 190a § 4 KK), więc konieczne jest złożenie takiego wniosku organom ścigania.
Czy mogę dochodzić zadośćuczynienia za stres?
Tak. Niezależnie od postępowania karnego można wystąpić z powództwem cywilnym o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie na podstawie art. 24 i 448 Kodeksu cywilnego.
Czy zgoda na użycie moich danych wyklucza przestępstwo?
Wykazanie zgody osoby uprawnionej na posłużenie się jej danymi lub wizerunkiem może wyłączać bezprawność czynu, co stanowi istotną linię obrony oskarżonego.

Podstawa prawna i źródła

Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny — nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie skonsultuj się ze zweryfikowanym prawnikiem.

Masz podobną sprawę?

Opisz ją — dobierzemy zweryfikowanego prawnika.

Zgłoś sprawę